Kwalificaties over de grens: begrijpen, vergelijken en verifiëren
Met het Skills Portability Initiative, dat onderdeel is van het Fair Labour Mobility Package, wil de Commissie het makkelijker maken een diploma of kwalificatie mee te nemen naar een andere lidstaat. Het initiatief bestaat uit drie wetsvoorstellen: een gewijzigde Beroepskwalificatierichtlijn moet de erkenning van gereglementeerde beroepen versnellen; de Skills Portability Act moet diploma's digitaal beschikbaar maken; en een nieuwe richtlijn moet de erkenning van kwalificaties van niet-EU-burgers regelen. Zo moeten kwalificaties beter te begrijpen, te vergelijken en te verifiëren worden. In dit artikel een kort overzicht van de plannen.
Kortere procedures, digitalisering en gemeenschappelijke opleidingskaders
De erkenning van kwalificaties moet in de toekomst een stuk sneller en eenvoudiger worden dankzij een wijziging van de Beroepskwalificatierichtlijn (2005/36/EC). Zo worden erkenningsprocedures verplicht digitaal, wat de erkenning voor beroepen zoals artsen, verpleegkundigen en docenten eenvoudiger moet maken. Een aanvraag voor een beroep met automatische erkenning, zoals artsen, verpleegkundigen en apothekers, moet straks binnen vijf weken worden afgerond, waar dat nu drie maanden is. Voor andere gereglementeerde beroepen moet die termijn van vier maanden worden teruggebracht tot elf weken. Bovendien moeten aanvragen en bewijsstukken straks in alle EU-talen aanvaard worden, waardoor beëdigde vertalingen niet meer nodig zullen zijn. De richtlijn moet ook gaan gelden voor EU-burgers die hun kwalificatie buiten de EU behaalden. Daarnaast wil de Commissie automatische erkenning via gemeenschappelijke opleidingskaders uitbreiden naar meer beroepen. Een eerste opleidingskader voor fysiotherapeuten is reeds aangenomen. Er moeten er gauw meer volgen voor beroepen in tekortsectoren.
Diploma's in de Digital Wallet
Van middelbareschooldiploma's tot doctorstitels; kwalificaties moeten straks in een gestandardiseerd digitaal format worden uitgegeven via de Europese Digital Identity Wallet. Alle diploma's uitgegeven in de tien jaar vóór de voorgestelde wetgeving ingaat, moeten op verzoek binnen twee weken digitaal en kosteloos beschikbaar zijn. Voor oudere kwalificaties komt een apart mechanisme. Daarnaast komt in Europass een nieuwe tool dat nationale kwalificatiedatabases met elkaar verbindt. Hiermee moeten werkgevers en werknemers de inhoud van kwalificaties in verschillende lidstaten gemakkelijk kunnen vergelijken. Zo kunnen mensen makkelijker aan het werk over de grens, en kunnen werkgevers in een krappe arbeidsmarkt, met name kleine ondernemers, eenvoudiger talent aanwerven.
Diploma's van niet-EU burgers
Een derde voorstel legt gemeenschappelijke regels vast voor bindende behandeltermijnen voor erkenningsaanvragen van derdelanders met buiten de EU behaalde kwalificaties. Nu hanteert elke lidstaat haar eigen erkenningsprocedure, straks moeten er eenvoudigere Europese documentatie-eisen en bindende behandeltermijnen komen, evenals het recht om bezwaar te maken tegen een besluit. Bovendien zal de Commissie ondersteuning bieden bij het verifiëren van de authenticiteit van buiten de EU behaalde kwalificaties. Een erkenningsaanvraag voor een derdelander neemt nu nog gemiddeld veertien maanden in beslag, dit moet met de nieuwe regels worden teruggebracht tot maximaal vier maanden. Voor beroepen waarvoor Europese minimumopleidingseisen zijn, zoals artsen en verpleegkundigen, komt bovendien automatische erkenning. Opleidingen in kwestie worden voorafgaand aan erkenning op EU-niveau uitvoerig getoetst, onder meer via bezoeken op locatie. Goedkeuringen zijn tijdelijk, worden openbaar gemaakt en lidstaten kunnen ze aanvechten bij gegronde twijfel.
Context
Het Skills Portability Initiative is onderdeel van het Fair Labour Mobility Package, dat als doel heeft de mobiliteit van burgers in Europa te vereenvoudigen. Andere onderdelen van dit pakket gaan over een Europese sociale zekerheid en een sterker mandaat voor de Europese Arbeidsautoriteit (ELA). Het Skills Portability initiative sluit aan bij de derde pijler van de Union of Skills, dat als doel heeft de circulatie van vaardigheden en transnationale samenwerking te verbeteren, en bij de vierde pijler, dat als doel heeft talent aan te trekken en te behouden. Neth-ER reageerde eerder op de consultatie voor het initiatief. De drie voorstellen gaan nu naar de Raad en het Europees Parlement. De European Digital Identity Wallet moet eind 2026 in alle lidstaten beschikbaar zijn; de integratie van kwalificaties volgt drie jaar na inwerkingtreding van de Skills Portability Act.